Fascynacja dziedzictwem kulturowym

3 stycznia 2018
Wywiad z Danutą Kocurek- dr nauk humanistycznych, historykiem, pedagogiem i teologiem, pracownikiem naukowo-dydaktycznym Uniwersytetu Śląskiego, członkiem Komisji ds. Stosunków Polsko-Czeskich i Polsko-Słowackich Polskiej Akademii Nauk/Oddział Katowice.

Czym się Pani zajmuje zawodowo?
Jestem nauczycielem praktykiem, 28 lat przepracowałam w placówkach oświatowych w gminie Miedźna, zarówno w przedszkolach, szkołach podstawowych, gimnazjum nr 2 w Woli i Liceum Ogólnokształcącym w Gilowicach. Obecnie jestem adiunktem w Zakładzie Historii i Teorii Wychowania Wydziału Etnologii i Nauk o Edukacji Uniwersytetu Śląskiego.
Jaką tematyką Pani się zajmuje w ramach pracy na uczelni ?
Prowadzę wykłady i ćwiczenia z historii wychowania i myśli pedagogicznej oraz dziejów kultury europejskiej. Na studiach podyplomowych przybliżam tematykę związaną z dziejami rodziny i wychowania w rodzinie. Ponadto, prowadzę seminaria dyplomowe w ramach studiów licencjackich i magisterskich. Wypromowałam 148 studentów, z tego 87 legitymujących się tytułem licencjata i 61 tytułem magistra pedagogiki. Byłam recenzentem 409 prac dyplomowych. Dodam, że praca ze studentami sprawia mi wielką radość.
Czy poza wymienionymi dziedzinami nauki, zajmuje się jeszcze Pani inną tematyką?
Swoje zainteresowania koncentruję na historii społecznej Górnego Śląska w XIX i początkach XX wieku ze szczególnym uwzględnieniem ziemi pszczyńskiej. W kręgu moich zainteresowań jest edukacja regionalna, poznawanie dziedzictwa kulturowego małej ojczyzny i wartości tkwiących w regionie. Ten rodzaj edukacji ma na Śląsku bogate tradycje do których należy sięgać, bez względu na zmieniające się programy nauczania przygotowywane przez MEN. Uważam, że w dobie globalizacji szczególne miejsce powinna zajmować edukacja regionalna, która broni młodego człowieka przed uprzedmiotowieniem i zagubieniem w świecie kultury masowej i ofert makroświata. Jak podkreśla Jerzy Smolicz, zaakceptowanie lub odrzucenie przez dziecko własnego dziedzictwa kulturowego w znacznym stopniu zależy od roli, jaką w społeczeństwie pluralistycznym pełni szkoła.
Jak Pani postrzega problem globalizacji i edukacji regionalnej?
Zarówno edukacja regionalna jak i tematyka związana z globalizacją mogą się wzajemnie uzupełniać. Moim zdaniem, globalizacja może zaistnieć dzięki edukacyjnemu otwarciu się grup terytorialnych i przynosić pozytywne efekty, o ile będzie nasycona lokalnością. Jak pisałam w jednym z artykułów „mała ojczyzna jest w Europie, a Europa w małej ojczyźnie”. Szczególnie widoczne to jest w śląskim tyglu kulturowym.
Jaki jest Pani dorobek naukowy?
Jestem autorką 6 publikacji, współautorką 1 pracy i redaktorką 5 monografii naukowych. Ponadto opublikowałam ponad 60 artykułów naukowych i 11 popularnonaukowych w prasie lokalnej.
Co Pani napisała w ramach edukacji regionalnej?
W ramach tej edukacji zależy mi na promowaniu regionu pszczyńskiego i dlatego opublikowałam: Oświata pozaszkolna na Górnym Śląsku od połowy XIX wieku do 1918 roku - na przykładzie wsi pszczyńskiej, Cieszyn 2012; Słownik biograficzny Gminy Miedźna, Część 1. W służbie Bogu i ludziom, Kraków 2015; 100-lecie kaplicy w Gilowicach (1913-2013), Pszczyna 2013; Życie społeczno-religijne Bierunia (wiek XIX i początek XX), Bieruń 2005. Ponadto przybliżyłam osoby zasłużone dla naszego regionu w następujących pracach: Karol Miarka - działacz oświatowy i społeczny na Śląsku. W 190. rocznicę urodzin, Pszczyna 2016; Jan Kupiec (1841-1909) śląski pisarz ludowy i działacz społeczno - oświatowy, Pszczyna Kraków 2017; Ksiądz Franciszek Czernik, Duszpasterz głuchoniemych, radca duchowny i Przyjaciel, Kraków 2014.
Z ważniejszych artykułów można przytoczyć: Rodzina wiejska ziemi pszczyńskiej na przełomie XX i XXI wieku, w: Przemiany edukacyjne w Polsce i na świecie a modele wychowania, red. W. Korzeniowska, S. Michałowski, A. Murzyn, Kraków 2001; Działalność wychowawcza i dydaktyczna pszczyńskiego „Hochbergianum” w świetle rocznych sprawozdań dyrekcji do roku 1939, w: Kultura edukacyjna na Górnym Śląsku, red. A. Barciak, Katowice 2002; Ideały wyniesione z domu rodzinnego w świetle życiorysów nauczycieli ziemi pszczyńskiej, w: Rodzina - w świetle zagrożeń realizacji dotychczasowych funkcji. Szkice monograficzne, red. W. Korzeniowska, A. Murzyn, U Szuścik, Katowice 2007.
Z kim Pani współpracuje w ramach opracowania danych tematów?
Współpraca z naukowcami uczelni wyższych jest ważna przede wszystkim w realizacji projektów badawczych. Jestem autorką 2 projektów: Rodzina, szkoła i Kościół wobec realiów i wyzwań XXI wieku oraz Historia i współczesność procesu edukacyjno-wychowawczego. Współpracowałam z Komitetem 600-letniego Bierunia i władzami Bierunia w ramach pracy nad monografią historyczną Bierunia, Gminą Goczałkowice-Zdrój w opracowaniu słownika biograficznego, Urzędem Miasta Bielska-Białej w przygotowaniu monografii Bielska, Małopolskim Centrum Kultury w Nowym Sączu, Instytutem Nauk Pedagogicznych Uniwersytetu Opolskiego i EuroInstytutem Polsko-Czesko-Słowackim. Bardzo sobie cenię współpracę z Uniwersytetem Trzeciego Wieku w Pszczynie, Jastrzębiu i Cieszynie. Dobrze układa się współpraca z Gminną Biblioteką Publiczną w Miedźnej z siedzibą w Grzawie, która co roku powierza mi rolę konsultanta i jurora w Turnieju Wiedzy o Regionie.
Czy ma Pani wsparcie od władz lokalnych w przygotowaniu i wydaniu publikacji regionalnych?
Aktualnie, jako radna Rady Powiatu Pszczyńskiego mogę liczyć na wsparcie władz powiatu w przygotowaniu konferencji popularnonaukowych. Do tej pory razem z Komisją Edukacji, Zdrowia, Kultury i Sportu oraz Komisją Samorządności, Promocji i Rozwoju Powiatu przygotowałam 3 spotkania naukowe. Drukiem ukazały się materiały pokonferencyjne związane z działalnością Karola Miarki. Jak już wspomniałam w ramach współpracy z władzami gminy Goczałkowice opracowałam 41 biogramów do „Goczałkowickiego słownika biograficznego”. Wsparcia w wydaniu kilku publikacji udzieliły mi wspomniane wyżej instytucje oraz sponsorzy prywatni. Z przykrością muszę stwierdzić, że władze gminy Miedźna w której mieszkam, nie były zainteresowane wsparciem w wydaniu publikacji promującej osoby zasłużone dla regionu. Nad „Słownikiem biograficznym Gminy Miedźna” pracowałam ponad 2 lata, opracowując 100 biogramów, a to wiązało się z kwerendą, którą prowadziłam w archiwach kościelnych, zakonnych, prywatnych, stowarzyszeń kulturalnych, oświatowych, pracą z tłumaczem. Trzeba dodać, że wszystkie dokumenty źródłowe sprzed 1922 roku są pisane w języku niemieckim (neogotykiem). Jest duży problem z odczytaniem wielu źródeł archiwalnych zwłaszcza tych pisanych odręcznie. To są koszty dojazdu, dziesiątki godzin spędzonych w archiwach i bibliotekach. Ale cieszę się, że publikacje zostały wydane i służą lokalnej społeczności. Wszystkie publikacje są recenzowane naukowo i znajdują się w największych bibliotekach w Polsce.
Nad czym Pani teraz pracuje?
Aktualnie prowadzę badania pod kątem kształcenia i awansu społecznego mieszkańców wsi na Górnym Śląsku w XIX i początkach XX wieku. Chciałabym ukazać, że społeczność wiejska badanego okresu nie była bierna, bez inwencji, ambicji, ale pomimo ubóstwa, trudności związanych z dniem codziennym, dostrzegano wartość nauki i dzięki pracy, aktywności, samozaparciu wiele osób wybiło się ponad przeciętność i osiągnęło awans społeczny.
powrót

Aktualny numer

Numer forum nr 9 (20 czerwca 2018r.)

Reklama